আফগানিস্তান : প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে নিজৰ দায়িত্ব পাহৰিছে নেকি ?

• অৰূপ কলিতা

ধৰ্মান্ধতাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ ধৰ্মই অস্ত্ৰ নেকি ? গোড়ামিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত সংকীৰ্ণতাই ঢাল নেকি ?

এই প্ৰশ্নবোৰ উত্থাপণ হৈছে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ আবাসগৃহত মঙলবাৰে অনুষ্ঠিত এখন বৈঠকৰ পাছত ৷আফগানিস্তানৰ পৰিস্থিতি সন্দৰ্ভত আলোচনাৰ বাবে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ আবাসত অনুষ্ঠিত হৈ যায় এখন দীঘলীয়া বৈঠক ৷ ‘আজটক’ত প্ৰকাশ পোৱা বাতৰি অনুসৰি , প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে এই বৈঠকত কৈছে যে ভাৰতলৈ আহিব বিচৰা সকলো সংখ্যালঘুক সহায় কৰা হ’ব ৷ ভাৰতে আফগানিস্তানত থকা ভাৰতীয়সকলকে কেৱল ৰক্ষা নকৰে , সেই দেশৰ যিসকল হিন্দু আৰু শিখ ভাৰতলৈ আহিব বিচাৰে , তেওলোককো আশ্ৰয় দিব ৷বৈঠকখনত গৃহমন্ত্ৰী অমিত শ্বাহ , প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী ৰাজনাথ সিঙ আৰু নিৰাপত্তা উপদেষ্টা অজিত দোভালো উপস্থিত আছিল ৷

প্ৰশ্ন হ’ল – আফগানিস্তানৰ শেহতীয়া পৰিস্থিতি কেৱল সেই দেশৰ হিন্দু আৰু শিখৰ ওপৰত হোৱা আক্ৰমণ নেকি ? সমগ্ৰ বিশ্বই আফগানিস্তানৰ  পৰিস্থিতি অসহায়ভাৱে প্ৰত্যক্ষ কৰিছে ৷তালিবানৰ সাম্ভাব্য শাসনৰ কথা ভাবি শিয়ৰি উঠিছে ৷মানৱ অধিকাৰ, মহিলাৰ অধিকাৰ , শিশুৰ অধিকাৰ , কন্যা সন্তানৰ ভৱিষ্যত – সকলো এতিয়া দুৰ্ঘোৰ অনিশ্চয়তাৰ মাজত সোমাই পৰিছে ৷শ্বৰিয়ত আইনত বিশ্বাসী তালিবানে যে দেশখনক আৰু এটা যুগ পিছুৱাই নিব , সেই কথাত সকলো পতিয়ন গৈছে ৷ সেয়ে তালিবানৰ ধৰ্মান্ধতা , গোড়ামিৰ বিৰুদ্ধে সমগ্ৰ বিশ্বৰ নাগৰিক সমাজ সোচ্চাৰ হৈ উঠিছে ৷ ন’বেল বিজয়ী মালালাৰ পৰা অসমৰ ছাত্ৰ – ছাত্ৰী , যুৱক – যুৱতীয়েও পৰিস্থিতিক লৈ উদ্বিগ্নতা প্ৰকাশ কৰিছে ৷ কিন্তু বিশ্বগুৰু হোৱাৰ স্বপ্ন দেখুওৱা ভাৰত চৰকাৰে এতিয়ালৈকে ক’ব পৰা নাই – তালিবান চৰকাৰৰ বৈধতাক সমৰ্থন দিবনে নাই ?ভাৰতে এতিয়াও এছিয়াৰ আন দেশসমূহক একত্ৰিত কৰি তালিবানক সকীয়াব পৰা নাই যে মানৱ অধিকাৰ , মহিলা – শিশু – সংখ্যালঘুৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত হ’বই লাগিব ৷অন্যথা বিশ্বত এঘৰীয়া হ’ব ৷মানৱতাৰ , সভ্যতাৰ এই সংকটকালত এতিয়াও সৰ্বশক্তিমান ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে আফগানিস্তান সন্দৰ্ভত নিজৰ সুদৃঢ় স্থিতি ঘোষণা কৰিব পৰা নাই ৷ তাৰ সলনি আকৌ এবাৰ খেলিবলৈ লৈছে ধৰ্মৰ কাৰ্ডখন ৷ বাংলাদেশ , পাকিস্তান আৰু আফগানিস্তানৰ সংখ্যালঘুক নাগৰিকত্ব প্ৰদানৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে প্ৰণয়ন কৰিছিল ‘কা’ ৷ কি্ন্তু ধৰ্মৰ ভিত্তিত নাগৰিকত্ব প্ৰদানৰ দৰে সংবিধানবিৰোধী আইনৰ বিৰুদ্ধে দেশত সৃষ্টি হোৱা গণজাগৰণৰ বাবে এতিয়াও এই আইনৰ বিধি বলবৎ কৰিব পৰা নাই ৷ কিন্তু আফগানিস্তানৰ শেহতীয়া পৰিস্থিতিয়ে নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হাতলৈ সুবৰ্ণ সুযোগ আনি দিছে ৷ সন্মুখত আছে উত্তৰ প্ৰদেশৰ ,পঞ্জাৱৰ নিৰ্বাচন ৷ সেয়ে অকনো পলম নকৰি তেও আফগানিস্তানৰ সংখ্যালঘু সকলৰ সুৰক্ষাক লৈ তৎপৰ হৈ উঠিছে ৷ কিন্তু আফগানিস্তানত কেৱল দুটা ধৰ্মৰ লোক বিপদাপন্ন হৈছেনে ? নে  সামগ্ৰিকভাৱে সংকটত পৰিছে মানৱ অধিকাৰ ?ভাৰতৰ দৃষ্টিত এই প্ৰশ্নৰো কোনো সঠিক উত্তৰ নাই ৷

ভাৰত বিশ্বৰ চকুত এতিয়াও এখন বৃহৎ ধৰ্মনিৰপেক্ষ অৰু গণতান্ত্ৰিক দেশ ৷ এই দেশখনৰ সকলোৱে আশা কৰে যে সভ্যতা , মানৱতাৰ সংকটৰ মুহূৰ্তত ভাৰত চৰকাৰে শক্তিশালী ভূমিকা ল’ব ৷ এখন দেশত বিপদাপন্ন হৈ পৰা মহিলা আৰু শিশুৰ অধিকাৰক সুৰক্ষিত কৰিবলৈ আন্তৰ্জাতিক প্ৰেক্ষাপটত সবল ভূমিকা পালন কৰিব ৷ তালিবানক উচটোৱা পাকিস্তানক কঠোৰ সকীয়ণি দিব ৷ কিন্তু তেনে একো এতিয়ালৈকে কৰা নাই ভাৰত চৰকাৰে ৷ বৰং প্ৰকাশিত খবৰ অনুযায়ী কেৱল বিশেষ ধৰ্মালম্বী লোকক লৈহে চিন্তা ব্যক্ত কৰিছে প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে ৷ অথচ তালিবানৰ দৰে মৌলবাদী সংগঠনৰ বিৰোধিতা কৰি আফগানিস্তানৰ পৰা পলায়ন কৰিব বিচৰা হাজাৰ হাজাৰ লোকৰ হৃদয় বিদাৰক অসংখ্য ফটো দৈনিক প্ৰকাশ পাই আছে ৷এইসকল লোক কেৱল হিন্দু অথবা শিখ নেকি ? নিশ্চয় নহয় ৷ তেওলোকে আফগানিস্তানৰ পৰা কেৱল পলাব বিচৰা নাই ৷ তেওলোকে পলায়ন কৰিব বিচাৰিছে ধৰ্মান্ধতা আৰু মৌলবাদী শাসনৰ পৰা ৷ যদিহে তালিবানে কয় যে তেওলোকৰ দেশখন কেৱল মুছলমানৰ বাবে আৰু ভাৰতে কয় আমাৰ দেশখন কেৱল হিন্দুৰ বাবে , তেনেহ’লে তালিবান আৰু ভাৰতৰ শাসকৰ মাজত পাৰ্থক্য থাকিল ক’ত ?

ভাৰত মৌলবাদীৰ দেশ নহয় ৷ ভাৰতত নিৰ্বাচিত চৰকাৰ চলি আছে ৷ ভাৰত বিশ্বৰ বৃহৎ গণতান্ত্ৰিক আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ দেশ ৷ এক বৈশ্বিক সংকটৰ মুহূৰ্তত ভাৰতে কেৱল ধৰ্মবিশেষৰ কথা চিন্তা কৰা উচিত নহয় ৷ ভাৰতৰ আছে আৰু গভীৰ দায়িত্ব ৷ স্বাৱলম্বী হ’ব বিচৰা প্ৰতিগৰাকী মহিলা , বিদ্যালয়লৈ যাব বিচৰা প্ৰতিটো শিশুৰ প্ৰতি ভাৰতৰ অপৰিসীম দায়িত্ব আছে ৷বোৰ্খাৰ তলত জীৱন কটাব নিবিচৰা , মূৰ তুলি সমাজত জীয়াই থাকিব বিচৰা প্ৰতিগৰাকী যুৱতীৰ প্ৰতি দায়িত্ব পালন কৰিব পাৰিলেহে বিশ্ববাসীৰ দৃষ্টিত ভাৰতে বিশ্বগুৰুৰ আসন পাব ৷ ধৰ্মীয় সংকীৰ্ণতাৰে , সৰু নিৰ্বাচনী লাভালাভৰ অংকেৰে ভাৰতে কেতিয়াও সেই সন্মান আদায় কৰিব নোৱাৰিব ৷ সেইবাবেই এই মুহূৰ্তত মৌলবাদীৰ হাতোৰাৰ পৰা মহিলা  আৰু শিশুসকলক সুৰক্ষিত কৰাটোহে ভাৰতৰ বৃহত্তম দায়িত্ব হোৱা উচিত ৷

কিন্তু এনে লাগে যেন – প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে সেই দায়িত্ব পাহৰি গৈছে ৷

(প্ৰকাশিত মন্তব্য লেখকৰ নিজা)